Zastanawiasz się, co może jeść szczeniak oprócz karmy, żeby urozmaicić jadłospis i nie zaszkodzić rozwijającemu się organizmowi? Najbezpieczniejsze dodatki to niewielkie porcje gotowanego mięsa, jajka, wybranych warzyw i owoców, ale podstawą nadal powinna być pełnoporcjowa karma dla szczeniąt. Wyjaśniam, co można podawać, jak przygotować takie produkty, ile ich dawać i których składników bezwzględnie unikać.
Najważniejsze zasady urozmaicania diety szczeniaka
- Pełnoporcjowa karma powinna dostarczać większości kalorii i składników odżywczych.
- Bezpieczne dodatki to między innymi gotowane chude mięso, jajko, dynia, marchew i cukinia.
- Wszystkie smaczki i produkty spożywcze powinny stanowić maksymalnie 10% dziennej energii.
- Nowy składnik wprowadzaj pojedynczo i w małej ilości, obserwując stolec oraz samopoczucie psa.
- Czekolada, winogrona, rodzynki, cebula, czosnek i ksylitol są dla psa niebezpieczne.
Co można bezpiecznie podawać szczeniakowi
Najlepiej traktować dodatkowe produkty jako smaczki, nagrody albo niewielkie urozmaicenie, a nie zamiennik kompletnej karmy. Szczeniak intensywnie rośnie, dlatego potrzebuje odpowiedniej ilości białka, tłuszczu, wapnia i energii w proporcjach dopasowanych do wieku oraz docelowej wielkości.
Gotowane mięso
Dobrym dodatkiem może być gotowany kurczak, indyk, królik albo chuda wołowina. Mięso powinno być przygotowane bez soli, pieprzu, cebuli, czosnku i gotowych mieszanek przypraw. Usuń kości, chrząstki oraz tłuste fragmenty, a porcję podziel na bardzo małe kawałki.
Mięso sprawdza się szczególnie podczas nauki przywołania lub spokojnego chodzenia na smyczy. Nie podawałbym go jednak przy każdym posiłku w dużej ilości, ponieważ łatwo wtedy rozregulować bilans karmy i nauczyć psa, że zwykła miska zawsze wymaga „ulepszenia”.
Jajko po obróbce termicznej
Szczeniak może dostać ugotowane jajko, najlepiej bez soli i dodatków. Na początek wystarczy niewielki kawałek, ponieważ jajko jest dość kaloryczne, a u wrażliwych psów może wywołać luźniejszy stolec.
Warzywa
W małych porcjach można podawać marchew, dynię, cukinię, ogórka bez przypraw oraz ugotowanego batata. Dynia bywa pomocna przy lekkich problemach z konsystencją kału, ale nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii, jeśli biegunka utrzymuje się dłużej niż dobę albo towarzyszą jej wymioty.
Warzywa podawaj surowe tylko wtedy, gdy szczeniak dobrze je toleruje. Marchew czy cukinię warto zetrzeć lub pokroić drobno, a twardsze produkty ugotować do miękkości. Dzięki temu zmniejszasz ryzyko zadławienia i ułatwiasz trawienie.
Wybrane owoce
Od czasu do czasu sprawdzą się jabłko bez gniazda nasiennego, borówki, truskawka albo niewielki kawałek banana. Owoce zawierają cukry, dlatego traktowałbym je jako okazjonalną nagrodę, a nie stały element każdego posiłku.
Usuń pestki, ogonki i twarde części. Zacznij od jednego małego kawałka i nie wprowadzaj jednocześnie kilku nowych produktów. Jeśli pojawią się gazy, świąd, wymioty lub biegunka, przerwij podawanie i skonsultuj się z lekarzem.
Jak podawać dodatki, żeby nie popsuć diety
Najważniejsza zasada brzmi prosto: dodatki powinny pozostać dodatkami. Według zaleceń WSAVA smaczki, przekąski i jedzenie spoza podstawowej diety powinny dostarczać maksymalnie 10% dziennej energii, a pozostałe 90% powinno pochodzić z kompletnej karmy dopasowanej do etapu wzrostu.
Ta reguła dotyczy kalorii, a nie objętości. Mały kawałek tłustego mięsa może dostarczyć więcej energii niż kilka cienkich plasterków marchewki. U bardzo małego psa granica 10% może oznaczać naprawdę niewielką ilość, dlatego podczas treningu często najlepiej sprawdza się odłożona część dziennej porcji karmy.
Przeczytaj również: Masło orzechowe dla psa - Jak podawać bezpiecznie i na co uważać?
Bezpieczne wprowadzanie nowego produktu
- Podaj jeden nowy składnik, najlepiej rano lub w pierwszej połowie dnia.
- Zacznij od małej ilości, na przykład jednego lub dwóch drobnych kawałków.
- Przez 24-48 godzin obserwuj stolec, apetyt, skórę i zachowanie psa.
- Jeśli wszystko jest w porządku, możesz powtórzyć produkt w niewielkiej porcji.
- Nie wprowadzaj kilku nowości naraz, bo nie ustalisz, co wywołało ewentualną reakcję.
U szczeniaka szczególnie łatwo pomylić alergię z reakcją na zbyt dużą porcję. W praktyce częściej problemem jest nagła zmiana i przekarmienie niż sam bezpieczny składnik. Dlatego mało i powoli to znacznie lepsza strategia niż pełna miska „zdrowych dodatków”.
Co wybrać do treningu i ząbkowania
Dodatkowe jedzenie może bardzo pomóc w nauce, ale nie każda przekąska nadaje się dla młodego psa. Do treningu wybieraj małe, miękkie i łatwe do połknięcia kawałki, ponieważ ćwiczenie powinno płynnie trwać, a nie kończyć się długim żuciem.
Najprostsze rozwiązania to część zwykłej karmy, drobne kawałki gotowanego mięsa albo gotowe przysmaki oznaczone jako odpowiednie dla szczeniąt. Wybieraj produkty bez ksylitolu, dużej ilości soli i bardzo tłustych dodatków. Kawałek nagrody powinien być mniejszy niż paznokieć, zwłaszcza gdy podczas jednej sesji pies dostaje ich kilkanaście.
Przy ząbkowaniu nie podawaj kości ani bardzo twardych gryzaków. WSAVA ostrzega, że kości, także surowe, mogą powodować złamania zębów, zadławienie, niedrożność albo uszkodzenia przewodu pokarmowego. Bezpieczniejszy będzie miękki gryzak przeznaczony dla szczeniąt, używany pod nadzorem i dobrany do wielkości psa.
Dobrym sposobem na zajęcie pupila jest także włożenie części dziennej porcji karmy do zabawki na jedzenie. Pies musi wtedy pracować nosem i pyskiem, a kalorie nie rosną tak szybko jak przy dokładaniu kolejnych smakołyków.
Czego szczeniak nie powinien dostawać
Lista produktów zakazanych jest ważniejsza niż katalog przekąsek, bo młody pies często zjada rzeczy znalezione na podłodze. Szczególnie niebezpieczne są czekolada, kakao, kawa, winogrona, rodzynki, cebula, czosnek, por, szczypiorek, alkohol i ksylitol.
Ksylitol może znajdować się nie tylko w gumach do żucia i cukierkach, lecz także w niektórych masłach orzechowych, wypiekach, pastach do zębów i produktach „bez cukru”. Merck Veterinary Manual wskazuje, że zatrucie może prowadzić do gwałtownego spadku poziomu glukozy, a nawet uszkodzenia wątroby. Jeśli szczeniak zjadł produkt z ksylitolem, czekoladę, rodzynki lub większą ilość cebuli, nie czekaj na objawy i od razu skontaktuj się z lecznicą.
- Kości gotowane i surowe mogą pękać, ranić przewód pokarmowy lub utknąć w jelitach.
- Tłuste resztki ze stołu zwiększają ryzyko biegunki i zapalenia trzustki.
- Wędliny, kabanosy i sery zwykle zawierają za dużo soli oraz tłuszczu.
- Surowe ciasto drożdżowe może fermentować w przewodzie pokarmowym i wytwarzać alkohol.
- Mleko krowie często powoduje biegunkę, ponieważ wiele psów słabo trawi laktozę.
Nie zachęcam też do przypadkowego karmienia resztkami obiadu. Nawet jeśli pojedynczy kawałek gotowanego mięsa nie zrobi psu krzywdy, dania z sosem, przyprawami i tłuszczem szybko zmieniają niewinną nagrodę w źródło problemów trawiennych.
Jak ułożyć prosty i bezpieczny plan dodatków
Jeśli szczeniak dobrze toleruje karmę, nie trzeba codziennie wymyślać nowych smaków. Ja zacząłbym od dwóch lub trzech prostych dodatków i stosował je naprzemiennie. Przykładowo, jednego dnia może to być kilka kawałków marchewki, kolejnego odrobina gotowanego indyka, a podczas treningu część odmierzonej karmy.
Przydatny jest krótki dzienniczek. Zapisz nazwę produktu, ilość i reakcję psa. Taka notatka ułatwia znalezienie przyczyny problemu, gdy pojawią się luźny stolec, wymioty albo świąd, a także pozwala kontrolować, czy smaczki nie zaczynają wypierać głównego posiłku.
Jeżeli pies ma przewlekłą biegunkę, alergię, chorobę trzustki, nadwagę albo je karmę weterynaryjną, dodatkowe produkty ustal z lekarzem. W takich przypadkach nawet niewielka przekąska może utrudniać ocenę skuteczności diety lub wywołać nawrót objawów.
Najrozsądniejszy model jest prosty: pełnoporcjowa karma jako baza, dodatki w małych porcjach, jeden nowy produkt naraz i zero przypadkowych resztek. Dzięki temu szczeniak może poznawać nowe smaki, ćwiczyć z opiekunem i czerpać przyjemność z jedzenia bez niepotrzebnego obciążania rozwijającego się organizmu.
